Pytania do chrztu

autor: Marek Boczkowski

 

Chrzest w Piśmie Świętym to jeden z podstawowych fundamentów wiary. Nic dziwnego zatem, że tematyka ta od początku wielokrotnie przewija się na łamach literatury Towarzystwa Strażnica. Jakiś czas temu w jednej z publikacji napisano:

*** Strażnica z 1 kwietnia 1993, s.6 ***

Zanurzenie w wodzie [w I wieku n.e.] wskazywało, że ludzie poddawani ochrzczeniu umierają dla trybu życia koncentrującego się na własnej osobie. Wynurzenie symbolizowało, iż odtąd żyją dla spełniania woli Bożej, którą wzorem Jezusa stawiają na pierwszym miejscu w życiu (Mateusza 16:24). Chrzest "w imię Ojca i Syna i ducha świętego" oznaczał, że poznali i zaakceptowali prawdę o Ojcu, Synu i o duchu oraz że uznają rolę każdego z nich (Mateusza 28:19, NW; porównaj Dzieje 13:48). Chrzest był po prostu pierwszym krokiem wyrażającym posłuszeństwo względem Boga i uległość wobec Jego woli.

O ile ogólna definicja chrztu stosowana przez Świadków Jehowy nie budzi większych zastrzeżeń, o tyle sformułowania, którymi posługują się oni podczas chrztu - już tak. W powyższym cytacie (i wielu innych) zwrócono uwagę, że biblijnie umotywowany chrzest powinien dokonać się "w imię Ojca i Syna i ducha świętego". Czy Świadkowie Jehowy faktycznie chrzczą w taki sposób? Czy może raczej rozmydlają tą zwięzłą wypowiedź Jezusa z Mateusza 28:19?

Przez ostatnie sto lat Organiacja wielokrotnie przedefiniowywała zarówno zwroty, jak i pytania zadawane kandydatom do chrztu. Poniżej możesz zapoznać się z nieustanną ewolucją pytań do chrztu. Jest to swoiste studium tego, jak bardzo z biegiem lat przywódcy Strażnicy starali się przełożyć nacisk ze zbawienia w Jezusie na zbawienie w Organizacji.

1904

*** Nowe Stworzenie, 1904, s.455 ***

Żadnej specjalnej formy słownej nie podaje nam Pismo Święte i wszyscy zaraz zobaczą, że słowa mają podrzędne znaczenie - że chrzest może być ważnym bez wyrzeczenia chociażby jednego słowa; ponieważ, jak poprzednio zaznaczyliśmy, dokonuje się rzeczywisty kontrakt między chrzczonym a Panem i akt przez wodę jest otwartym wyznaniem tegoż. Nie robi, więc różnicy, czy administrator jest wierzącym czy nie, czy powiedział wszystko, czy też nie opuścił, jakiego słowa, ale jaka jest myśl i zamiar serca tego, który otrzymuje symboliczny chrzest. Pomimo to, opierając nasz sąd na słowach Pana u Mateusza 28:19 i słowach Apostoła do Rzymian 6:3, polecamy, jako prostą formułkę przy tej okazji, składającą się mniej więcej z tych słów:

"Bracie Janie [lub, jakie inne imię Chrześcijańskie] w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego, z tego upoważnienia, ja ciebie chrzczę w Chrystusa."

Chrzest w 1910 roku

1913

*** Co Kaznodzieja Russell Odpowiadał Na Zadawane Jemu Liczne Pytania, 1913, ss.35,36, "Chrzest" ***

Pytanie - Jakie pytania są stawiane kandydatom do chrztu przez Brata Russella?

Odpowiedź. - Możecie zauważyć, że pytania są takie, na które każdy chrześcijanin, bez względu, jakie jest jego wyznanie, powinien być zdolny odpowiedzieć twierdząco bez wahania, jeżeli jest odpowiednim na członka Kościoła Chrystusowego.

1. Czyś odwrócił się od grzechu i postanowił naprawić krzywdę, na ile to jest możliwe i czy polegasz na zasługach ofiary Chrystusa, przez którą grzechy twoje zostały darowane i jako podstawa twego usprawiedliwienia?

2. Czyś uczynił ze siebie zupełną ofiarę Bogu i ze wszystkiego co posiadasz: zdolności, pieniądze, czas, wpływ, ażeby to wszystko było użyte wiernie w służbie Bożej i to aż do śmierci?

3. Na podstawie tego wyznania uznajemy cię za członka Domowników Wiary i jako takiemu podajemy przyjazną dłoń, nie w imieniu jakiej sekty lub organizacji, ale w imieniu Zbawiciela, naszego uwielbionego Pana i Jego wiernych naśladowców.

1942

*** The Watchtower z 1 października 1942, s.302 ***

(1) Czy wierzysz w Ojca Jehowę Boga, że 'zbawienie należy do Jehowy', i w Jezusa Chrystusa, który jest jego Synem którego krwią zostały zmyte twoje grzechy i przez którego nadeszło dla Ciebie zbawienie od Boga?

(2) Czy zatem wyznajesz swoje grzechy Bogu i prosisz o oczyszczenie przez Jezusa Chrystusa i odwracasz się od grzechu i świata i poświęcasz się bez zastrzeżeń Bogu, że będziesz czynił jego wolę?

1942

*** The Watchtower z 1 października 1942, s.302 (cyt. za Strażnicą nr8 z 1967, s.10) ***

Przed przystąpieniem do chrztu jest rzeczą wskazaną, żebyś najpierw odpowiedział twierdząco na poniższe pytania, czym dasz dowód, iż czynisz ten krok rozumiejąc jego biblijne znaczenia i jesteś przygotowany do chrztu jako oddany sługa Pański, w pełni przed Nim odpowiedzialny. Oto pytania:

(1) Czy wierzysz w Jehowę Boga, Ojca, że 'zbawienie należy do Jehowy' i że Chrystus Jezus jest Jego Synem, którego krew zmywa twoje grzechy i poprzez którego dostępujesz zbawienia od Boga?

(2) Czy zatem wyznałeś swe grzechy Bogu i prosiłeś o oczyszczenie przez Chrystusa Jezusa, a z tej przyczyny odwróciłeś się od grzechu i od świata oraz poświęciłeś się bez zastrzeżeń Bogu na czynienie Jego woli?

Odpowiadając 'Tak', poświadczasz, że się nadajesz i jesteś godny chrztu wodnego w posłuszeństwie wobec woli Bożej.

1945

*** The Watchtower z 1 lutego 1945, s.44 ***

Przed zanurzeniem przez administratora, właściwym będzie zadanie kandydatom pytań i uzyskanie twierdzącej odpowiedzi. Treść tych pytań powinna być, jak następuje:

Czy uznajesz siebie za grzesznika, który potrzebuje zbawienia do Jehowy Boga oraz czy przyznajesz, że to zbawienie pochodzi od Niego i poprzez jego Odkupiciela Chrystusa Jezusa?

Na podstawie wiary w Boga i w jego postanowienie co do zbawienia, czy oddałeś się bez zastrzeżeń na czynienie odtąd woli Boga, jaką ci objawia przez Jezusa Chrystusa i przez Słowo Boże oświecone przez Jego świętego ducha?

1956

*** The Watchtower 1 lipca 1956, s.407 [Strażnica nr8 z 1957, s.13] ***

(1) Czy przyznajesz się przed Bogiem Jehową jako grzesznik, który potrzebuje zbawienia i czy przyznajesz mu, że to zbawienie pochodzi od Ojca przez jego Syna Jezusa Chrystusa?

(2) Na podstawie wiary w Boga i w jego postanowienie co do zbawienia, czy oddałeś się bez zastrzeżeń Bogu, aby odtąd czynić jego wolę, jaką ci objawia przez Jezusa Chrystusa? i przez Biblię pod oświeceniem ducha świętego?

1960

*** The Watchtower z 15 maja 1960, s.308 [Strażnica nr3 z 1961, s.12] ***

Pierwsze pytanie brzmi: Czy poznałeś, że w oczach Jehowy Boga jesteś grzesznikiem, który potrzebuje wybawienia, i czy uznałeś przed Nim, że to zbawienie pochodzi od Niego, od ojca, za pośrednictwem Jego Syna Jezusa Chrystusa?

Drugie pytanie brzmi: Czy na podstawie tej wiary w Boga i w Jego rozrządzenie co do zbawienia oddałeś się bez zastrzeżeń Bogu, aby odtąd spełniać Jego wolę, tak jak On ją tobie objawia przez Jezusa Chrystusa i Biblię są pomocą oświecającej siły ducha świętego?

1966

Chrzest w 1963 roku

*** The Watchtower z 1 sierpnia 1966, s.465 [Strażnica nr2 z 1968, s.5] ***

Czy możesz odpowiedzieć "tak" na obydwa pytania, stawiane zawsze kandydatom, którzy się zgłaszają do chrześcijańskiego chrztu?

(1) Czy zrozumiałeś, że w oczach Jehowy Boga jesteś grzesznikiem, który potrzebuje zbawienia, i czy uznałeś przed Nim, że to zbawienie pochodzi od Niego, to jest: Ojca, poprzez Jego Syna, Jezusa Chrystusa?

(2) Czy na podstawie tej wiary w Boga i w Jego postanowienia co do zbawienia oddałeś się Bogu bez zastrzeżeń, aby odtąd spełniać Jego wolę, objawioną tobie przez Jezusa Chrystusa i przez Biblię za pośrednictwem oświecającej mocy ducha świętego?

1970

*** The Watchtower z 15 maja 1970, s.309 [Strażnica nr12 z 1971, ss.13,14] ***

Owe dwa pytania, które mają sprawdzić stan serca i umysłu każdego z kandydatów, brzmią jak następuje: (1) Czy zrozumiałeś, że jesteś grzesznikiem, który potrzebuje zbawienia od Jehowy Boga i czy uznałeś, że to zbawienie pochodzi od Niego za pośrednictwem odkupiciela Chrystusa Jezusa? (2) Czy na podstawie tej wiary w Boga i w Jego postanowienie co do okupu oddałeś siebie bez zastrzeżeń Jehowie Bogu, aby odtąd spełniać Jego wolę, objawioną tobie przez Chrystusa Jezusa i przez Słowo Boże, wskutek oświecającej mocy Jego świętego ducha? Tych wszystkich, którzy na obydwa powyższe pytania odpowiedzieli głośnym "tak", dzięki czemu inni obecni mogą poświadczyć ich potwierdzenie swego oddania się Bogu, słusznie można przyjąć do chrztu.

1973

*** The Watchower z 1 maja 1973, s.280 [Strażnica nr14 z 1974, s.13] ***

(1) Czy okazałeś skruchę z powodu swoich grzechów i odwróciłeś się od nich, stwierdziwszy wobec Jehowy Boga, że jesteś potępionym grzesznikiem, który potrzebuje zbawienia, i czy uznałeś, że to zbawienie pochodzi od Niego, od Ojca, za pośrednictwem Jego Syna, Jezusa Chrystusa?

(2) Czy na podstawie tej wiary w Boga i w Jego postanowienie co do zbawienia oddałeś siebie Bogu bez zastrzeżeń, aby odtąd spełniać Jego wolę, objawioną tobie przez Jezusa Chrystusa i przez Biblię dzięki oświecającej mocy ducha świętego?

1985

*** The Watchtower z 1 czerwca 1985, s.30 [Strażnica nr12 z 1985, s.21] ***

Pod koniec przemówienia do chrztu, jakie będzie wygłoszone na każdym zgromadzeniu, kandydaci będą mogli z głębokim zrozumieniem i serdeczną wdzięcznością odpowiedzieć na dwa proste pytania, czym dadzą do zrozumienia, że zdają sobie sprawę z następstw pójścia za przykładem Chrystusa. Oto pierwsze z nich:

Czy na podstawie ofiary Jezusa Chrystusa okazałeś skruchę za swoje grzechy i oddałeś siebie Jehowie, aby spełniać Jego wolę?

Drugie pytanie brzmi:

Czy zdajesz sobie sprawę, że przez swoje oddanie i chrzest stajesz w szeregach Świadków Jehowy związanych z organizacją kierowaną duchem Bożym?

Odpowiadając na te pytania słowem tak, kandydaci uzewnętrzniają właściwy stan serca, uprawniający ich do chrześcijańskiego chrztu.

1989

*** The Watchtower z 15 stycznia 1989, s.13 [Strażnica z 1 marca 1989, s.13] ***

Pismo Święte nieraz wspomina o chrzcie tych, którzy uwierzyli (Dzieje Apostolskie 4:4; 5:14; 8:13; 16:27-34; 18:8; 19:1-7). Chcąc więc zostać Świadkiem Jehowy, trzeba najpierw stać się wierzącym, okazać wiarę i dać się ochrzcić. Taka wiara jeszcze przed chrztem uzewnętrznia się w zbożnym postępowaniu, zaufaniu do Jehowy, uczestnictwie w ogłaszaniu Królestwa oraz uznawaniu ofiary okupu, złożonej przez Jezusa. Znaczenie wiary w okup podkreśla się kandydatom do chrztu choćby w pierwszym z dwóch pytań, zadawanych im przez mówcę; oto ono: "Czy na podstawie ofiary Jezusa Chrystusa okazałeś skruchę za swoje grzechy i oddałeś siebie Jehowie, aby spełniać Jego wolę?" Dana osoba może zostać zanurzona w wodzie jedynie wtedy, gdy odpowie na to twierdząco oraz gdy rozumie, że przez oddanie siebie Bogu i chrzest staje w szeregach Świadków Jehowy, związanych z organizacją kierowaną duchem Bożym.

2005

*** Zorganizowani do spełniania woli Jehowy, 2005, ss.215,216 ***

Świadkowie Jehowy organizują chrzest zazwyczaj podczas zgromadzeń specjalnych, obwodowych i okręgowych. Pod koniec okolicznościowego przemówienia mówca prosi kandydatów do chrztu, by powstali i głośno i wyraźnie odpowiedzieli na dwa pytania:

Chrzest

Czy na podstawie ofiary Jezusa Chrystusa okazałeś skruchę za swe grzechy i czy oddałeś się Jehowie, by spełniać Jego wolę?

Czy rozumiesz, że przez oddanie się Bogu i chrzest utożsamiasz się ze Świadkami Jehowy i przyłączasz się do organizacji Bożej kierowanej Jego duchem?

2006

*** Strażnica z 1 kwietnia 2006, s.22 ***

Dwa pytania do kandydatów do chrztu:

Czy na podstawie ofiary Jezusa Chrystusa okazałeś skruchę za swe grzechy i czy oddałeś się Jehowie, by spełniać Jego wolę?

Czy rozumiesz, że przez oddanie się Bogu i chrzest utożsamiasz się ze Świadkami Jehowy i przyłączasz się do organizacji Bożej kierowanej Jego duchem?

Jak nietrudno dostrzec, różnice są ogromne. O ile pierwsi Badacze Pisma Świętego dość skrupulatnie starali się stosować do biblijnego wzorca ("Bracie Janie [lub, jakie inne imię Chrześcijańskie] w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego, z tego upoważnienia, ja ciebie chrzczę w Chrystusa."), o tyle po stu latach słowa Jezusa przeinaczono do tego stopnia, że stały się groteskowym żargonem ("Czy rozumiesz, że przez oddanie się Bogu i chrzest utożsamiasz się ze Świadkami Jehowy i przyłączasz się do organizacji Bożej kierowanej Jego duchem?").

Czytając Chrześcijańskie Pisma Greckie nie sposób doszukać się chociażby najmniejszej sugestii, iż chrześcijanie z I wieku n.e. poprzez chrzest przystępowali do jakiejkowliek ziemskiej organizacji i utożsamiali się z kimkolwiek poza Jezusem. Myśl ta aż do 1985 roku obca była nawet Świadkom Jehowy. Za przykład niech posłuży poniższy cytat ze Strażnicy:

*** The Watchtower z 15 kwietnia 1943, s.124 [Strażnica z kwietnia 1944, s.59] ***

Jest więc jasnym, że przez chrzest w wodzie, stworzenie nie przystępuje do żadnej ziemskiej lub ludzkiej organizacji. Ono nie przystępuje do Towarzystwa Strażnicy Biblii i Broszur (jest to legalna korporacja), ani nie przystępuje do Świadków Jehowy (oni nie są inkorporowani i nie są na liście jako członkowie). Stworzenie przez to okazuje zewnętrzny znak (...) a mianowicie, bezwarunkowe poświęcenie się Bogu przez jego Syna.

Z biegiem lat (a zwłaszcza po niespełnionych zapowiedziach końca świata w 1975 roku) od Organizacji odeszły setki tysięcy osób. Wiele z nich doskonale orientowało się w nieustannych zmianach poglądów i doktryn Towarzystwa Strażnica. Zaczęli mówić o tym publicznie. Ciało Kierownicze niemal automatycznie przypięło im etykietkę "odstępców" i usiłowało uciszyć ich wewnątrzorganizacyjnymi komitetami sądowniczymi. I tu pojawił się problem: ponieważ zgodnie z dotychczasową wykładnią chrztu byli oni de facto jedynie "sympatykami" i wolnymi w swym sumieniu chrześcijanami spotykającymi się z podobnie do nich myślącymi Świadkami, żadne komitety sądownicze czy wykluczenia ich nie obowiązywały. Po prostu nigdy i nigdzie nie zadeklarowali przynależności do zboru Świadków Jehowy. I faktycznie, kilka przypadków pozbawienia społeczności znalazło swój finał w sądach świeckich, które przyznały rację osobom wykluczonym, iż wewnętrze procedury sądownicze stosowane przez Towarzystwo Strażnica nie mają wobec nich zastosowania, gdyż poza chrztem w tej Organizacji nie ma jakichkolwiek przesłanek dowodzących, że byli jej członkami i tym samym podlegaliby jej wytycznym. [Sprawy dotyczyły głównie zniesławień w ogłoszeniach zborowych, kiedy starsi informowali zbór o wykluczeniu danej osoby posługując się zwrotem "za odstępstwo" i cytując przy tej okazji wersety z 1 Koryntian 5:11 czy z 1 Jana 2:18,19.]

Chrzest w 2011

Inną zastanawiającą sprawą jest to, w jaki sposób Ciało Kierownicze podchodzi do chrztu dzieci. Od lat 40. ubiegłego wieku aż do dziś dość często zdarzają się przypadki chrztu dzieci w wieku 7-12 lat (chociaż z różnych wzmianek w literaturze WTS wydaje się, że dolną granicą zazwyczaj jest dziesiąty rok życia; nie jest to jednak obligatoryjne). Od kandydatów do chrztu wymaga się odbycia wcześniej trzech spotkań ze starszymi, którzy zadają im ponad 120 pytań, na które powinni znać odpowiedź. Wiele z nich jest trudnych i poważnych nawet dla osoby dorosłej. Czy dzieci, które ledwo nauczyły się czytać, a ich pojmowanie świata i rzeczywistości jest całkowicie niedojrzałe naprawdę rozumieją te nauki? Czy faktycznie z przekonaniem mogą podczas chrztu odpowiedzieć na pytanie "Czy rozumiesz, że..."? Wątpliwe. A sprawa jest o tyle poważna, że po chrzcie stają się "ordynowanymi sługami Jehowy" od których wymaga się przestrzegania tych samych praw i zasad, co od osoby dorosłej. Niedopisanie może skutkować spotkaniem z komitetem sądowniczym i wykluczeniem ze społeczności. Jacy ludzie przyzwalają na wciąganie dzieci w świat dorosłych, pozbawianie je dzieciństwa i narażanie je na traumę ewentualnych przesłuchań sądowniczych?

Jakkolwiek by na tą sprawę nie patrzeć, polityka Towarzystwa Strażnica w kwestii chrztu jest niespójna, podyktowana własnymi partykularnymi interesami i ulegająca coraz większym przemianom, które służą jedynie utrzymaniu kontroli i władzy nad członkami Organizacji, a nie przybliżaniem ich do Jezusa. Niewiele ma wspólnego z biblijnym wzorcem pozostawionym przez Jezusa i apostołów. Czy jest on zatem ważny w oczach Boga?